BE miraton ndalimin e importeve të gazit rus, ndërpriten plotësisht në fund të 2027
Bashkimi Evropian miratoi ndalimin e plotë të importeve të gazit rus, me zbatim gradual deri në vitin 2027.
Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian dhanë miratimin përfundimtar për planin që parashikon ndalimin e plotë të importeve të gazit rus deri në fund të vitit 2027, duke e kthyer projektligjin e debatuar gjerësisht në ligj. Vendimi u mor pavarësisht kundërshtimit të disa vendeve të BE-së, të cilat argumentuan se masa do të çojë në kosto më të larta të energjisë dhe vjen në një moment ndryshimesh të qëndrimeve ndaj Rusisë brenda bllokut.
Afatet dhe mënyra e zbatimit
Sipas deklaratës së Këshillit të BE-së, ndalimi i importeve të gazit natyror të lëngshëm nga Rusia do të pasohet nga ndalimi i furnizimeve të gazit rus përmes tubacioneve duke filluar nga 30 shtatori 2027. Rregullorja parashikon që importet e LNG-së nga Rusia të ndalohen deri në fund të vitit 2026, ndërsa gazi përmes tubacioneve të ndërpritet plotësisht deri në fund të shtatorit 2027. Në raste të jashtëzakonshme, afatet mund të shtyhen, por jo më vonë se 1 nëntori 2027, nëse një shtet anëtar përballet me vështirësi në mbushjen e rezervave përpara dimrit.
Kontrolle dhe gjoba
Sipas rregullave të miratuara, vendet anëtare duhet të verifikojnë origjinën e furnizimeve me gaz përpara autorizimit të importeve. Mosrespektimi i rregullores mund të sjellë gjoba deri në 2.5 milionë euro për individët dhe deri në 40 milionë euro për kompanitë, ose deri në 3.5% të xhiros vjetore globale të një kompanie, si edhe deri në 300% të vlerës së parashikuar të transaksionit.
Kundërshtimet dhe procedura ligjore
Vendimi u miratua me shumicë të kualifikuar, duke anashkaluar kundërshtimet e Hungarisë dhe Sllovakisë, dy vende që mbeten shumë të varura nga gazi rus dhe që votuan kundër. Hungaria ka paralajmëruar se do ta çojë çështjen në Gjykatën Evropiane të Drejtësisë, një hap që pritet të shtojë debatet ligjore rreth zbatimit të masës.
Fund i varësisë energjetike
Para nisjes së luftës në Ukrainë, Rusia siguronte mbi 40% të importeve të gazit të Bashkimit Evropian. Deri në vitin 2025, kjo peshë kishte rënë në rreth 13%, si rezultat i diversifikimit të burimeve energjetike dhe sanksioneve ndaj Moskës. Vendimi i fundit i Këshillit të BE-së konsiderohet si fundi i një epoke të gjatë varësie energjetike dhe një hap strategjik drejt forcimit të sigurisë energjetike dhe tranzicionit drejt burimeve alternative.
